Türk müziğinde "makam" kavramı, batı müziğindeki majör/minör gam sistemine benzer ama daha zengin bir yapıya sahiptir; her makamın kendine özgü bir ses dizisi, seyir (melodik akış) kuralı ve duygusal karakteri vardır. Bağlama dersine devam eden bir öğrencinin, ileri seviyeye geçtiğinde bu kavramla tanışması kaçınılmazdır.
Yeni başlayan bir öğrenci için makam kavramını tüm detaylarıyla öğrenmek gerekli değildir; asıl önemli olan, birkaç temel ve yaygın makamın "kulağa nasıl geldiğini" tanımaya başlamaktır. Bu, teorik bir bilgiden çok, dinleme yoluyla kazanılan bir aşinalıktır.
Her makamın kendine has bir "duygu" taşıdığı söylenir — bazıları hüzünlü, bazıları coşkulu, bazıları sakin bir karaktere sahiptir. Öğrenci, çaldığı ezgilerin hangi makamda olduğunu öğrenmeye başladıkça, o ezgiyi neden belirli bir duygusal etki bıraktığını da anlamaya başlar.
Makam öğrenimi genellikle repertuvar üzerinden ilerler; yani teorik bir ders olarak değil, çalınan her yeni ezgiyle birlikte "bu ezgi hangi makamda, bu makamın karakteristik sesleri neler" sorularıyla organik olarak gelişir. Bu yaklaşım, konuyu soyut olmaktan çıkarır ve somutlaştırır.
Eğitmen rehberliğinde birkaç temel makamı tanımak, öğrencinin ileride farklı yörelerin ezgilerini daha bilinçli bir şekilde çalmasını ve hatta kendi doğaçlamalarında bu makamsal yapılardan yararlanmasını sağlar. Bu, bağlama icrasını teknik bir beceriden gerçek bir müzikal ifadeye taşıyan önemli bir adımdır.
Özetle, makam kavramına yeni başlayan bir öğrencinin yapması gereken, teoriyi ezberlemek değil, çaldığı ezgilerin makamsal karakterini fark etmeye başlamaktır; bu farkındalık, zamanla organik olarak derinleşir.